Bức tranh về doanh thu thương mại điện tử là một cơ sở vững chắc để đánh giá thực trạng và tiềm năng phát triển của ngành thương mại điện tử trên thế giới nói chung, trong khu vực Đông Nam Á và thị trường Việt Nam nói riêng.

Trong những năm gần đây, thương mại điện tử ngày càng phát triển rõ nét trong thị trường kinh tế, khẳng định ưu thế của mô hình mua sắm online hiện đại và tiện ích.

Từ đầu năm 2020 đến nay, sự xuất hiện của dịch Covid 19 đã làm cho cả thế giới phải điên đảo, các ngành kinh tế liên tục xoay mình để duy trì được trạng thái "bình thường mới" do ảnh hưởng nặng nề của đại dịch. Thì khi đó, thương mại điện tử là một ngành duy nhất ghi nhận sự tăng trưởng bình thường giữa bối cảnh chững lại của các nền kinh tế trên toàn cầu.

Sự tăng trưởng trên toàn cầu xuất phát từ lợi thế kinh doanh

Thực tế này là tình trạng chung của thế giới khi ngành thương mại điện tử có những ưu thế khác biệt hoàn toàn có thể đương đầu với những thách thức của dịch Covid. Sự chuyển biến phức tạp, khó lường của dịch bệnh như một cú lấy đà tạo sức bật cho ngành thương mại điện tử.

Trước bối cảnh chung của dịch bệnh, để đảm bảo an toàn cho bản thân và gia đình, con người dần thay đổi thói quen mua sắm sang hình thức mua sắm online, dần dần, mua sắm online trở thành sở thích và là cách giải trí hiệu quả, đi sâu vào nếp sống và thói quen sinh hoạt của con người.

Nhờ vào ưu điểm mua sắm nhanh chóng, an toàn, tiện lợi lại còn nhiều ưu đãi, ngành thương mại điện tử đã phát huy được lợi thế, từng bước thúc đẩy doanh thu tăng trưởng.

Thị trường thương mại điện tử được dự đoán còn tăng trưởng mạnh mẽ về doanh thu trong những năm tới. Theo báo cáo thống kê từ eMaketer.com, Sách trắng so sánh: Nếu như năm 2020, doanh thu thương mại điện tử B2C toàn cầu đạt 4.280 tỷ USD thì dự đoán năm 2021 sẽ là 4.891 tỷ USD và năm 2022 sẽ tăng lên 5.424 tỷ USD. Vào năm 2023 doanh thu sẽ tiếp tục tăng lên 5.908 tỷ USD và năm 2024 là 6.388 tỷ USD.

Trung Quốc là nước có doanh thu thương mại điện tử B2C lớn nhất với 2.297 tỷ USD vào năm 2020, năm 2021 dự đoán sẽ là 2.779 tỷ USD. Trong khi đó Hoa Kỳ có mức doanh thu thấp hơn, năm 2020 là 794 tỷ USD. Dự đoán 2021 tăng lên 843 tỷ USD.

Tại khu vực Đông Nam Á, doanh thu thương mại điện tử B2C năm 2019 là 38 tỷ USD, đến năm 2020 tăng lên 62 tỷ USD.

Như vậy, dịch Covid 19 đã tác động mạnh tới sự phát triển của ngành thương mại điện tử trong khu vực và trên thế giới. Theo báo cáo kinh tế Internet tại khu vực Đông Nam Á năm 2020 của Google, số lượng người truy cập internet tăng mạnh từ 360 triệu năm 2029 lên 400 triệu vào năm 2020.

Báo cáo cũng dẫn chứng về tỉ lệ người tham gia mua sắm trực tuyến mới tại Việt Nam chiếm tỷ lệ cao nhất (Hơn 40%), tại Đông Nam Á trung bình là 36%, Indonesia và Philipines là 37%, Malaysia là 36%, Singgapore và Thái Lan là 30%.

Trong thời gian dịch bệch, số giờ trung bình mỗi ngày người dùng dành cho mua sắm trực tuyến cũng tăng từ 3,7 tiếng/ngày lên 4,7 tiếng/ngày.

Những mặt hàng thiết yếu được người mua sắm trực tuyến mới lựa chọn lần lượt chiếm tỷ lệ như sau: Giáo dục (55%), tiếp đó là thực phẩm, dịch vụ cho vay và dịch vụ mua thức ăn....

Doanh thu thương mại điện tử tại thị trường Việt Nam liên tục tăng trưởng mạnh

Tuy là ngành còn khá mới tại thị trường Việt Nam nhưng thương mại điện tử đã phát triển vô cùng mạnh mẽ và có hiệu ứng lan tỏa vô cùng cao.

Theo Sách Trắng thương mại điện tử 2021, doanh thu thương mại điện tử B2C của Việt Nam liên tục tăng mạnh trong 5 năm qua như sau: Năm 2016 (5 tỷ USD), năm 2019 (10 tỷ USD), năm 2020 (11,8 tỷ USD) với mức tăng trưởng là 18% so với năm 2019.

Theo Báo cáo Kinh Tế internet khu vực Đông Nam Á của Google dự báo doanh thu thương mại điện tử Việt Nam sẽ đạt khoảng 29 tỷ USD vào năm 2025, tăng 34% so với năm 2020.

Cùng với đó, theo Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, tỷ lệ người sử dụng Internet và mua sắm trực tuyến tại Việt Nam cũng ngày càng tăng mạnh. Năm 2020, số lượng người mua sắm trực tuyến ở mức khoảng 49,3 triệu người. Tỷ lệ người dùng internet tham gia mua sắm trực tuyến năm 2020 là 88%, tăng 11% so với năm 2019 (77%). Trong đó, các loại hình hàng hóa được lựa chọn mua sắm nhiều nhất là: Thực phẩm (52%), quần áo, giày dép, mỹ phẩm (43%), thiết bị đồ dùng gia đình (33%),....

Việc thanh toán mua sắm online vẫn chủ yếu dưới hình thức tiền mặt, thanh toán sau khi nhận hàng. Tuy nhiên đã có sự giảm nhẹ từ 86% (năm 2019) xuống còn 78% (năm 2020) nhờ chính sách áp dụng các chương trình ưu đãi thanh toán qua ví điện tử hoặc thẻ visa....nhằm tạo niềm tin cho người tiêu dùng, giảm thiểu rủi ro trong kinh doanh và nâng cao hiệu quả mua sắm trực tuyến.

Trong bối cảnh dịch bệnh, giá trị mua sắm trực tuyến của mỗi người cũng tăng hơn trước. Có tới khoảng 57% người tiêu dùng đã phát triển thói quen mua sắm online, họ dần mua sắm nhiều hơn trước.

Tuy nhiên, sự tăng trưởng của ngành thương mại điện tử là chưa bền vững khi môi trường mua sắm còn chưa đảm bảo an toàn. Tỷ lệ khách hàng không hài lòng khi mua sắm trực tuyến là 7%, trong khi năm trước là 2%. Đáng chú ý, tỷ lệ người cho biết sẽ tiếp tục mua sắm online giảm 1% so với năm trước. Điều này xuất phát từ môi trường thương mại thiếu an toàn, chặt chẽ, hiện tượng hàng giả, hàng nhái xuất hiện còn nhiều, lách luật dễ dàng nhờ kinh doanh online gián tiếp.

Có thể thấy rằng, tuy phải đối đầu với rất nhiều khó khăn, thử thách trong bối cảnh dịch bệnh nhưng ngành thương mại điện tử tại Việt Nam đã có sự tăng trưởng đáng ghi nhận trong khu vực.

Tuy nhiên, để đảm bảo sự phát triển và tăng trưởng hơn nữa, ngành thương mại điện tử tại Việt Nam cần có những giải pháp mang tính bền vững, đảm bảo môi trường kinh doanh an toàn, trong đó, hành lang pháp lý của nhà nước cũng là yếu tố quan trọng giúp thương mại điện tử ngày càng hoàn thiện và phát triển hơn nữa trong tương lai.

Hy vọng bài viết của ECOMCX đã đem đến nhiều kiến thức bổ ích giúp bạn hiểu hơn về thị trường thương mại điện tử trong bối cảnh của dịch bệnh Covid 19 hiện nay, từ đó có những giải pháp phát triển tối ưu nhất cho doanh nghiệp.